โครงการอาหารกลางวันยั่งยืน การจัดสรรดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา ความเป็นมา ตั้งแต่ปี พ.ศ.2535 กระทรวงศึกษาธิการ ได้ดำเนินการโครงการอาหารกลางวัน ตามพระราชบัญญัติกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา ในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 109 ตอนที่ 42 ฉบับวันที่ 8 เมษายน 2535 เพื่อช่วยเหลือเด็กในโรงเรียนประถมศึกษาที่มีภาวะทุพโภชนาการและขาดแคลนอาหารกลางวัน โดยให้ความช่วยเหลือในอัตราคนละ 5 บาท ตลอดปีการศึกษา (200 วันทำการ) และตั้งแต่ปีงบประมาณ 2542 ได้รับจัดสรรในอัตราคนละ 6 บาทตลอดปีการศึกษา ปัจจุบันสามารถช่วยเหลือนักเรียนได้ประมาณร้อยละ 30 ของนักเรียนทั้งหมด ปี พ.ศ. 2542 คณะรัฐมนตรี มีมติเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2542 ให้ถือว่า “โครงการส่งเสริมให้นักเรียน ทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันอิ่มทุกวัน” เป็นนโยบายสำคัญของรัฐบาล กระทรวงเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ได้ลงนามตกลงความร่วมมือในการส่งเสริม ให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันอิ่มทุกวัน กับกระทรวงศึกษาธิการ สถานการณ์ 1. ในปีงบประมาณ 2543 กองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันครบ 6,000 ล้านบาท รัฐบาลก็จะสิ้นสุดการให้งบประมาณหมวดเงินอุดหนุน (ค่าอาหารเป็นรายหัว) ปีละประมาณกว่าสองพันล้านบาท 2. เงินดอกผลอันเกิดจากเงินกองทุนฯ ลดลงเหลือเพียงประมาณปีละ 120 ล้านบาท อันเนื่องมาจากการปรับลดอัตราดอกเบี้ยเงินฝากของธนาคาร ตามภาวะวิกฤติเศรษฐกิจ 3. มีนักเรียนที่มีภาวะทุพโภชนาการและขาดแคลนอีกประมาณ 2 ล้านกว่าคน ซึ่งต้องเร่งหาวิธีการให้การช่วยเหลือ สภาพการดำเนินงาน 1. กองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบันสามารถให้การช่วยเหลือนักเรียนใน 7 สังกัด ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน กรมการศาสนา กองบัญชาการตำรวจตะเวนชายแดน กรุงเทพมหานคร กรมการปกครอง และกรมการศึกษานอกโรงเรียน 2. ในแต่ละปีรัฐบาลจัดสรรงบประมาณหมวดเงินอุดหนุนจำนวนประมาณ 2,000–3,000 ล้านบาท สมทบกับเงินดอกผลของกองทุนโครงการอาหารกลางวันฯซึ่งได้รับปีละประมาณ 500 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนการจัดอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา คิดเป็นรายหัวละ 10 บาท ต่อคน ต่อวัน จำนวน 200 วัน ต่อเนื่องตลอดปีการศึกษา ผลการดำเนินงาน 1. ผลการดำเนินงาน ปีงบประมาณ 2544 จัดสรรงบประมาณเงินอุดหนุนให้เด็กระดับก่อนประถมศึกษาและระดับประถมศึกษา ทั้งสิ้น จำนวน 3,259,208,400 บาท ได้ปีละประมาณร้อยละ 30 ของนักเรียนทั้งหมด งวดที่ 1 จัดสรรงบประมาณตามเกณฑ์ให้โรงเรียนดำเนินการ เป็นเงินทั้งสิ้น1,749,604,200 บาท แยกเป็นระดับก่อนประถมศึกษา 494,,344,800 บาท และระดับประถมศึกษา จำนวน 1,255,259,400 บาท งวดที่ 2 จัดสรรงบประมาณตามเกณฑ์ เพื่อถ่ายโอนให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นดำเนินการ เป็นเงิน 1,509,604,200 บาท แยกเป็นระดับก่อนประถมศึกษา 406,015,200 บาท ระดับประถมศึกษา 1,103,589,000 บาท เพื่อตอบสนองนโยบาย การจัดอาหารกลางวัน 100% สำนักงานโครงการอาหารกลางวัน ได้กำหนดแนวทางเพื่อการดำเนินการ ดังนี้ 1. การจำแนกโรงเรียนเป็น 3 ประเภท เพื่อการกำหนดพื้นที่เป้าหมายการให้ ความช่วยเหลืออย่างชัดเจน ดังนี้ โรงเรียนประเภทที่ 1 : โรงเรียนที่สามารถบริหารจัดการให้นักเรียนทุกคน มีอาหารกลางวันรับประทานทุกวัน โดยไม่ขอรับงบประมาณสนับสนุนจากรัฐบาล โรงเรียนประเภทที่ 2 : โรงเรียนที่สามารถบริหารจัดการให้นักเรียนทุกคน มีอาหารกลางวัน รับประทานทุกวัน โดยรับงบประมาณ สนับสนุนตามที่รัฐให้จัดสรร โรงเรียนประเภทที่ 3 : โรงเรียนยังมีนักเรียนจำนวนหนึ่งไม่ได้รับประทานอาหารกลางวันถึงแม้จะได้รับงบประมาณสนับสนุนตามที่รัฐจัดสรรให้ จำแนกเป็น โรงเรียนประเภท 3.1 หมายถึง โรงเรียนที่ยังมีนักเรียนจำนวนหนึ่งไม่ได้รับประทาน อาหารกลางวัน ถึงแม้ว่าโรงเรียนได้พยายาม จัดหาอาหารกลางวัน ให้กับ นักเรียนได้มากกว่างบประมาณที่ได้รับจัดสรรแล้วก็ตาม โรงเรียนประเภท 3.2 หมายถึง โรงเรียนที่ยังมีนักเรียนจำนวนหนึ่งไม่ได้รับประทาน อาหารกลางวัน และโรงเรียนก็สามารถอาหารกลางวัน ให้กับนักเรียน ได้เท่ากับงบประมาณที่ได้รับจัดสรรมาเท่านั้น 2. การจัดเงินทุนหมุนเวียนสำหรับส่งเสริมผลผลิตเพื่ออาหารกลางวัน จากการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานโครงการอาหารกลางวัน พบว่า มีโรงเรียนเป็นจำนวนมากที่สามารถดำเนินกิจการต่าง ๆ เช่น โครงการเกษตร โครงการส่งเสริมอาชีพ และสามารถพึ่งตนเองได้บ้างจากการดำเนินการ และถ้าหากได้รับการสนับสนุนเงินทุนจำนวนหนึ่งให้กับโรงเรียน โรงเรียนก็จะสามารถดำเนินการ ตามโครงการ ซึ่งได้กระทำอยู่แล้วอย่างต่อเนื่อง จนสามารถนำผลผลิตที่ได้รับจากโครงการ มาใช้ในการจัดอาหารกลางวันให้กับนักเรียนได้ครบทุกคนในที่สุด ซึ่งขณะนี้สำนักงาน คณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติได้จัดสรรงบประมาณทั้งสิ้น 11,281,000 บาทให้กับโรงเรียนจำนวน 287 โรงเรียน สำหรับดำเนินการสร้างผลผลิตเพื่ออาหารกลางวัน โดยมีจุดมุ่งหมายหลักคือ นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันทุกวัน และโรงเรียนสามารถพัฒนาตนเองจนสามารถจัดอาหารกลางวันได้ 100% อย่างยั่งยืน แนวทางการดำเนินงานการจัดสรรดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา การใช้เงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาในการจัดอาหารกลางวันให้นักเรียนระดับประถมศึกษาที่ขาดแคลนอาหารกลางวันประจำ ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2550 1.เมื่อโรงเรียนได้รับแจ้งจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและได้รับโอนเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาแล้ว ขอให้โรงเรียนดำเนินการจัด อาหารกลางวันที่มีประโยชน์ให้แก่นักเรียนชั้นัธยมศึกษาปีที่ 1-6 ที่ขาดแคลนอาหารกลางวันตามรายชื่อนักเรียนที่ขาดแคลนอาหารกลางวันที่โรงเรียนได้สำรวจไว้ในอัตราคนละ 10 บาท ต่อวัน 2.โรงเรียนไม่สามาถเก็บค่าอาหารลางวันจากนักเรียนที่ได้รับการอุดหนุนค่าอาหารกลางวันจากเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา 3.เมื่อสิ้นภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2550 แล้ว หากมีเงินดอกผลกองทุนพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาคงเหลือ ขอให้โรงเรียนนำเงินดังกล่าว ไปจัดอาหาร กลางวัน ให้แก่นักเรียนที่ขาดแคลนอาหารกลางวันนาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2550 4.ขอให้โรงเรียนบันทึกการรับ – จ่าย เงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา ในบัญชีรับ – จ่ายเงินอุดหนุนโครงการอาหารกลางวันด้วย 5.การรายงานผลการดำเนินงานโครงการอาหารกลางวันเมื่อเสร็จสิ้นภาคเรียน ขอให้โรงเรียนำรายละเอียดการใช้จ่ายเงินดอกผล รายงานรวมกับการใช้จ่ายเงินอุดหนุนโครงการ อาหารกลางวัน การใช้เงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาในการจัดอาหารกลางวันให้นักเรียนระดับประถมศึกษาที่ขาดแคลนอาหารกลางวันประจำภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2550 1.เมื่อโรงเรียนได้รับแจ้งจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาและได้รับโอนเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาแล้ว ขอให้โรงเรียนดำเนินการจัดอาหารกลางวันที่มีประโยชน์ให้แก่นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 – 6 ที่ขาดแคลนอาหารกลางวันตามรายชื่อนักเรียนที่ขาดแคลนอาหารกลางวันที่โรงเรียนได้สำรวจไว้ในอัตราคนละ 10 บาท ต่อวัน 2. โรงเรียนไม่สามารถเก็บค่าอาหารกลางวันจากนักเรียนที่ได้รับการอุดหนุนค่าอาหารกลางวันจากเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา 3. ในปีการศึกษา 2550 (ภาคเรียนที่1) หากมีเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาคงเหลือ ขอให้โรงเรียนนำเงินดังกล่าวไปจัดอาหารกลางวัน ให้แก่นักเรียนที่ขาดแคลนอาหารกลางวันในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2550 4. ขอให้โรงเรียนบันทึกการรับ – จ่ายเงินดอกผลกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา ในบัญชีรับ – จ่ายเงินอุดหนุนโครงการอาหารกลางวันด้วย 5.การรายงานผลการดำเนินงานโครงการอาหารกลางวันเมื่อสิ้นภาคเรียน ขอให้โรงเรียนนำรายละเอียดการใช้จ่ายเงินดอกผล รายงานรวมกับการใช้จ่ายเงินอุดหนุน โครงการอาหารกลางวัน